Kolejna obrona doktoratu w Zakładzie Medycyny Społecznej i Zdrowia Publicznego
Rozprawa doktorska mgr Amelii Agaty Ciuby pt. „Analiza czynników wpływających na zgłaszalność kobiet na profilaktyczne badania mammograficzne w Polsce”, przygotowana pod opieką promotorską prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Anetę Nitsch-Osuch oraz zrecenzowana przez dr hab. n. med. i n. o zdr. Magdalenę Florek-Łuszczki, prof. dr hab. n. med. Jarosława Drobnika i prof. dr hab. n. med. Piotra Sieroszewskiego, poświęcona jest identyfikacji kluczowych uwarunkowań determinujących uczestnictwo kobiet w programach badań przesiewowych w kierunku raka piersi – jednego z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych współczesnych społeczeństw. Pomimo wieloletniego funkcjonowania populacyjnych programów profilaktycznych w Polsce, wskaźniki umieralności pozostają wysokie, co uzasadnia potrzebę pogłębionej analizy czynników wpływających na zachowania zdrowotne kobiet.
Celem pracy była ocena znaczenia czynników psychologicznych, behawioralnych oraz socjodemograficznych w kształtowaniu decyzji o udziale w badaniach profilaktycznych.
Uzyskane wyniki wskazują, że uczestnictwo w badaniach przesiewowych jest powiązane zarówno z czynnikami systemowymi (takimi jak dostępność świadczeń zdrowotnych i infrastruktury diagnostycznej), jak i indywidualnymi cechami kobiet. Istotną rolę odgrywają m.in. wiek, stan cywilny, posiadanie dzieci, poziom zachowań zdrowotnych oraz poziom wiedzy na temat profilaktyki. Szczególne znaczenie mają również czynniki psychologiczne, w tym umiejscowienie kontroli zdrowia, które wpływają na motywację do podejmowania działań prozdrowotnych.
Praca wnosi istotny wkład do badań nad profilaktyką raka piersi, integrując perspektywę psychologiczną z organizacyjną i zdrowia publicznego. Wyniki wskazują, że skuteczność programów przesiewowych wymaga nie tylko zapewnienia dostępności badań, ale również odpowiednio zaprojektowanej komunikacji i edukacji zdrowotnej, uwzględniającej zróżnicowane profile psychologiczne kobiet. Wnioski z rozprawy mogą stanowić podstawę do opracowania efektywniejszych, spersonalizowanych strategii profilaktycznych, zwiększających zgłaszalność na badania i przyczyniających się do obniżenia umieralności z powodu raka piersi w Polsce.
